Dzie│o Biblijne

Dawid

Email Drukuj

WEZWANI PO IMIENIU (5)

DAWID 

Cz. I – o. Lidian Strzedu┼éa OFM

Cz. II – o. Sergiusz Ba┼édyga OFM


Cz. I  aspekt biblijny

Dawid jako kr├│l, wskazany przez Pana za po┼Ťrednictwem proroka Samuela, stoi u podstaw pot─Ögi monarchii dawidowo-salomonowej. Histori─Ö Dawida opisuje przede wszystkim 1-2 Sm, 1-2 Krl oraz z nieco innej perspektywy 1-2 Krn.

 

 

M┼éodo┼Ť─ç i droga na tron

            Pierwszy epizod zwi─ůzany z Dawidem przedstawia histori─Ö jego namaszczenia przez Samuela. Prorok zostaje pos┼éany przez Pana: Nape┼énij oliw─ů tw├│j r├│g i id┼║: Posy┼éam ci─Ö do Jessego Betlejemity, gdy┼╝ mi─Ödzy jego synami upatrzy┼éem sobie kr├│la (1 Sm 16,1). Samuel wype┼énia polecenie Pana, kt├│ry przestrzega go przed zastosowaniem ludzkich kryteri├│w elekcji przysz┼éego w┼éadcy: Nie zwa┼╝aj ani na jego wygl─ůd, ani na wysoki wzrost, gdy┼╝ nie wybra┼éem go, nie tak bowiem cz┼éowiek widzi jak widzi B├│g, bo cz┼éowiek patrzy na to, co widoczne dla oczu, Pan natomiast patrzy na serce (1 Sm 16,7). Wyb├│r nale┼╝y do Pana i on sam wska┼╝e kandydata. Spo┼Ťr├│d o┼Ťmiu braci Pan wyznacza najmniejszego, pasterza owiec o mi┼éej powierzchowno┼Ťci: «Wsta┼ä i nama┼Ť─ç go, to ten». 13 Wzi─ů┼é wi─Öc Samuel r├│g z oliw─ů i nama┼Ťci┼é go po┼Ťrodku jego braci. Pocz─ůwszy od tego dnia duch Pa┼äski opanowa┼é Dawida (1 Sm 16,12-13). Historia ta stanowi wprowadzenie do obj─Öcia przez Dawida w┼éadzy kr├│lewskiej. Jest on ukazany jako Bo┼╝y wybraniec, kt├│rego opanowa┼é duch Pa┼äski, ciesz─ůcy si─Ö ┼éask─ů Boga i osoba u┼Ťwi─Öcona. Przedstawiony zostaje na tle osoby Saula. Utraci┼é on Bo┼╝─ů przychylno┼Ť─ç i wzgl─Ödy, a ponad to cz─Östo trapi┼é go z┼éy duch (1 Sm 16,14.16.23). Dawid trafia na dw├│r Saula, poszukuj─ůcego kogo┼Ť dobrze graj─ůcego na cytrze (1 Sm 16,16). W ten spos├│b zostaje giermkiem kr├│la, cieszy si─Ö jego ┼╝yczliwo┼Ťci─ů, za┼Ť gra na cytrze poprawia┼éa samopoczucie Saula i wtedy z┼éy duch go opuszcza (1 Sm 16,23). Historia zaczerpni─Öta z innej tradycji prezentuje Dawida walcz─ůcego z Filistynem Goliatem: Tak to Dawid odni├│s┼é zwyci─Östwo nad Filistynem proc─ů i kamieniem; trafi┼é Filistyna i zabi┼é go, nie maj─ůc w r─Öku miecza (1 Sm 17,50). W konsekwencji wydarzenia Saul zabiera Dawida na sw├│j dw├│r i ustanawia go dow├│dc─ů wojska. Dawid cieszy si─Ö przyja┼║ni─ů Jonatana, syna Saula oraz jest lubiany i szanowany przez dworzan kr├│la i ca┼éy nar├│d (1 Sm 18,5).

            B─Öd─ůc dow├│dc─ů wojskowym odnosi spektakularne sukcesy, co zostaje zauwa┼╝one przez kobiety izraelskie i docenione w ┼Ťpiewie: Pobi┼é Saul tysi─ůce, a Dawid dziesi─ůtki tysi─Öcy (1 Sm 18,7). S┼éowa te, przypisuj─ůce Dawidowi wi─Öksze sukcesy ni┼╝ odnosi┼é Saul, staj─ů si─Ö dla tego ostatniego przyczyn─ů zazdro┼Ťci. Wprawdzie Saul pr├│buje dwukrotnie zg┼éadzi─ç Dawida, ale Pan by┼é z nim (1 Sm 18,12.14). Dawid odnosi kolejne zwyci─Östwa militarne, za┼Ť Saul pomimo z┼éo┼╝onej przysi─Ögi ponownie stara si─Ö go zabi─ç (1 Sm 19,10).

            Eskalacja napi─Öcia pomi─Ödzy Saulem a Dawidem, zmusza go do ucieczki. Dawid przebywa u Filistyn├│w, w jaskini Adullam, w Moabie, na pustyni Engaddi wiod─ůc ┼╝ywot tu┼éacza.

            Zrz─ůdzeniem losu Saul wchodzi do jaskini, w kt├│rej przebywa Dawid ze swymi lud┼║mi (1 Sm 24,4n). Dawid odcina po kryjomu po┼é─Ö p┼éaszcza Saula, lecz doznaje wyrzut├│w sumienia, ubranie bowiem zast─Öpuje osob─Ö, kt├│ra je nosi. Dla niego Saul jest panem i pomaza┼äcem Pa┼äskim, dlatego postanawia go oszcz─Ödzi─ç.

            R├│wnie┼╝ inna opowie┼Ť─ç ukazuje szacunek Dawida wobec kr├│la (1 Sm 26,1-25). Dawid z Abiszajem zakrad┼észy si─Ö w nocy do obozu Saula ma okazj─Ö u┼Ťmierci─ç go dzid─ů, wbit─ů w ziemi─Ö obok g┼éowy. Szacunek wobec kr├│la, sk┼éania go do zaniechania zbrodni: Niech mi─Ö Pan broni przed podniesieniem r─Öki na pomaza┼äca Pa┼äskiego! Saul w duchu wdzi─Öczno┼Ťci obiecuje Dawidowi, ┼╝e nigdy nie zrobi mu krzywdy oraz go b┼éogos┼éawi.

            Historia wyprawy przeciwko Amalekitom, przedstawia Dawida p┼éacz─ůcego w obliczu zdobycia i zniszczenia przez nich miasta Siklag (1 Sm 30,1n). Dawid do┼Ťwiadcza wielkiego strapienia, a lud zamierza go nawet ukamienowa─ç. Wtedy dozna┼é umocnienia od Pana, Boga swego. Zasi─Öga rady Pana, kt├│ry poleca mu ┼Ťciga─ç wroga i odebra─ç mu ┼éup.

            Epizodem ko┼äcz─ůcym ten etap ┼╝ycia Dawida jest przybycie m┼éodego Amalekity wraz z insygniami w┼éadzy, o┼Ťwiadczaj─ůcego, ┼╝e zabi┼é Saula (2 Sm 1,1n). Dawid rozdziera szaty na wie┼Ť─ç o ┼Ťmierci kr├│la i swego przyjaciela Jonatana, za┼Ť m┼éodzie┼äca ka┼╝e straci─ç, gdy┼╝ podni├│s┼é r─Ök─Ö, by zabi─ç pomaza┼äca Pa┼äskiego. Opowie┼Ť─ç wie┼äczy pie┼Ť┼ä ┼╝a┼éobna za┼Ťpiewana przez Dawida ku czci Saula i jego syna Jonatana.

 

 

Dawid jako kr├│l

Po ┼Ťmierci Saula Pan nakazuje Dawidowi uda─ç si─Ö do Hebronu. Tam zostaje namaszczony na kr├│la: Przybyli ludzie z Judy i nama┼Ťcili Dawida na kr├│la nad domem Judy (2 Sm 2,4). Dawid jest wi─Öc jedynie kr├│lem Judy. Dopiero ┼Ťmier─ç Abnera i Iszbaala toruj─ů mu drog─Ö na tron Izraela, gdy wszystkie pokolenia izraelskie schodz─ů si─Ö w Hebronie i o┼Ťwiadczaj─ů: Oto my┼Ťmy ko┼Ťci twoje i cia┼éo. 2 Ju┼╝ dawno, gdy Saul by┼é kr├│lem nad nami, ty┼Ť odbywa┼é wyprawy na czele Izraela. I Pan rzek┼é do ciebie: "Ty b─Ödziesz pas┼é m├│j lud - Izraela, i ty b─Ödziesz wodzem nad Izraelem" (2 Sm 5,1-2), a nast─Öpnie dokonuj─ů namaszczenia (2 Sm 5,3). W ten spos├│b Dawid jako monarcha jednoczy dwie grupy etniczne zachowuj─ůce poczucie odr─Öbno┼Ťci, Jud─Ö i Izraela. Zdobycie Jerozolimy zamieszkiwanej przez Jebusyt├│w staje si─Ö dowodem pot─Ögi Dawida rosn─ůcej za spraw─ů samego Boga: Dawid stawa┼é si─Ö coraz pot─Ö┼╝niejszy, bo Pan, B├│g Zast─Öp├│w, by┼é z nim (2 Sm 5,10).

            W obliczu konfrontacji z Filistynami, Dawid zasi─Öga rady u Pana: «Czy mam p├│j┼Ť─ç na Filistyn├│w i czy oddasz ich w moje r─Öce?» A Pan odrzek┼é Dawidowi: «Id┼║! Z pewno┼Ťci─ů oddam Filistyn├│w w twoje r─Öce» (2 Sm 5,19). Post─Öpuj─ůc za rad─ů Pana, atakuje Filistyn├│w od ty┼éu odnosz─ůc zwyci─Östwo.

            Dawid podejmuje decyzj─Ö o sprowadzeniu Arki Przymierza do Jerozolimy. Jest ona wnoszona do miasta po┼Ťr├│d ┼Ťpiew├│w, ta┼äc├│w, sk┼éadanych ofiar, ta┼äczy te┼╝ sam Dawid ubrany w lniany efod. Sk┼éada ofiary ca┼éopalne i biesiadne oraz b┼éogos┼éawi lud w imieniu Pana Zast─Öp├│w (2 Sm 6,18, 1 Krn 16,1-6). W ten spos├│b kr├│l Dawid sprawuje osobi┼Ťcie funkcje kap┼éa┼äskie i ustanawia odpowiedzialnych za pe┼énienie r├│┼╝nych pos┼éug w sanktuarium (1 Krn 16,4n).

            Kluczowym wydarzeniem jest proroctwo skierowane do Dawida przez Natana (2 Sm 7,1n; 1 Krn 17,1n). S┼éowa wyroczni wyra┼╝aj─ů dezaprobat─Ö Pana wobec zamiaru Dawida, aby wybudowa─ç ┼Ťwi─ůtyni─Ö, w kt├│rej mog┼éaby stan─ů─ç Arka. To sam Pan wybuduje Dawidowi dom (w znaczeniu dynastii): Od czasu kiedy ustanowi┼éem s─Ödzi├│w nad ludem moim izraelskim, obdarzy┼éem ci─Ö pokojem ze wszystkimi wrogami. Tobie te┼╝ Pan zapowiedzia┼é, ┼╝e ci zbuduje dom. By─ç mo┼╝e negatywny stosunek do idei budowy ┼Ťwi─ůtyni przez Dawida wynika z zasady, ┼╝e to B├│g powinien by─ç jej inicjatorem, a nie cz┼éowiek. P├│┼║niejsze dzie┼éo kronikarza przypisuje win─Ö Dawidowi, kt├│ry prowadzi┼é liczne wojny i przela┼é wiele krwi ludzkiej: Przela┼ée┼Ť wiele krwi, prowadz─ůc wielkie wojny, dlatego nie zbudujesz domu imieniu memu, albowiem zbyt wiele krwi wyla┼ée┼Ť na ziemi─Ö wobec Mnie (1 Krn 22,8). Pan w ┼╝aden spos├│b nie odrzuca osoby Dawida, kt├│ry nazwany jest Jego s┼éug─ů, kt├│remu da s┼éaw─Ö najwi─Ökszych ludzi na ziemi. Dopiero potomek Dawida zbuduje dom imieniu Pana, a jego dom i kr├│lestwo b─Ödzie trwa─ç na wieki. W odpowiedzi na obietnic─Ö Dawid zanosi do Pana modlitw─Ö pe┼én─ů uwielbienia i wdzi─Öczno┼Ťci (2 Sm 7,18-29).

            Dawid prowadzi liczne zwyci─Öskie kampanie wojenne, za┼Ť Pan udziela┼é Dawidowi pomocy we wszystkim, co ten zamierzy┼é (2 Sm 8,6.14). Jako w┼éadca panowa┼é nad ca┼éym Izraelem, wykonuj─ůc s─ůd i sprawiedliwo┼Ť─ç nad ca┼éym swoim ludem (2 Sm 8,15).

            Wydarzeniem, kt├│re po┼éo┼╝y┼éo si─Ö cieniem na postaci Dawida jest jego grzech cudzo┼é├│stwa z Batszeb─ů (2 Sm 11,2n). Ma on miejsce w czasie wypraw wojennych prowadzonych przeciwko Amonitom. Dowiaduj─ůc si─Ö, ┼╝e sta┼éa si─Ö brzemienn─ů, postanawia wys┼éa─ç na pierwsz─ů lini─Ö pola walki jej m─Ö┼╝a Uriasza Chittyt─Ö, aby poni├│s┼é ┼Ťmier─ç. Jest to dla Dawida oczekiwan─ů okazj─ů do poj─Öcia owdowia┼éej Batszeby za ┼╝on─Ö. Wkr├│tce na ┼Ťwiat przychodzi potomek, owoc ich grzechu. Pan wysy┼éa do Dawida proroka Natana, aby poprzez niego pot─Öpi─ç post─Öpek kr├│la (2 Sm 12,1n). Prorok przepowiada Dawidowi przysz┼ée nieszcz─Ö┼Ťcie oraz ┼Ťmier─ç jego syna. Pan wybacza Dawidowi jego grzech, gdy┼╝ ten z ┼╝alem wyznaje swoj─ů win─Ö: «Zgrzeszy┼éem wobec Pana». Natan odrzek┼é Dawidowi: «Pan odpuszcza ci te┼╝ tw├│j grzech - nie umrzesz, lecz dlatego, ┼╝e przez ten czyn odwa┼╝y┼ée┼Ť si─Ö wzgardzi─ç Panem, syn, kt├│ry ci si─Ö urodzi, na pewno umrze». Pomimo mod┼é├│w i postu kr├│la dziecko umiera. Dawid ponownie zbli┼╝a si─Ö do Batszeby i ta rodzi potomka, kt├│remu nadaje imi─Ö Salomon.

            Wiele dramatycznych wydarze┼ä wi─ů┼╝e si─Ö z postaci─ů Absaloma, syna Dawida. Nie tylko ka┼╝e on zamordowa─ç swojego brata Amnona, ale knuje liczne intrygi, buntuje si─Ö przeciwko Ojcu, pragnie przej─ů─ç w┼éadz─Ö oraz wchodzi do na┼éo┼╝nic swego ojca, przez co publicznie go upokarza. Mimo tego, po ┼Ťmierci Absaloma Dawid okazuje ┼╝al: Synu m├│j, Absalomie, Absalomie, synu m├│j, m├│j synu! (2 Sm 19,5). W tym czasie ma miejsce epizod zwi─ůzany z Szimeim, kt├│ry obrzuca┼é Dawida kamieniami i mu z┼éorzeczy┼é (2 Sm 16,5-14). Uznaje on jednak swoj─ů win─Ö i kr├│l pod przysi─Ög─ů o┼Ťwiadcza mu, ┼╝e nie umrze (2 Sm 19,24).

            Dawid poczytuje sobie za win─Ö przeprowadzenie spisu ludno┼Ťci kr├│lestwa. Wed┼éug 2 Sm 24,1 zleci┼é mu to sam B├│g, jednak┼╝e w uj─Öciu 1 Krn 21,1 Dawida pobudzi┼é do tego czynu szatan. Zgodnie z ide─ů zawart─ů w Wj 32,32-33 jedynie B├│g posiada u siebie ksi─Ög─Ö ┼╝yj─ůcych, a wi─Öc liczenie ludno┼Ťci stanowi zaw┼éaszczenie kompetencji samego Boga. Dawid uznaje to za grzech i prosi o wybaczenie (2 Sm 24,10). Kar─ů z grzech Dawida jest zaraza, dlatego wykupuje on od Arauny Jebusyty klepisko, na kt├│rym wznosi o┼étarz i sk┼éada ofiary, co powstrzymuje plag─Ö (2 Sm 24,17-25).

            Pod koniec swego ┼╝ycia, w testamencie przekazanym swemu nast─Öpcy Salomonowi nakazuje mu wierne przestrzeganie Prawa Moj┼╝eszowego oraz wykonanie krwawej zemsty na Joabie i Szimeim (1 Krl 2,1-11). Dawid zostaje pochowany w Mie┼Ťcie Dawidowym.

 

 

            Teksty biblijne ukazuj─ů nam Dawida jako wybra┼äca Bo┼╝ego. Wskazany przez Boga i namaszczony przez Samuela, jako uzdolniony muzycznie pasterz dostaje si─Ö na dw├│r Saula. Po jego tragicznej ┼Ťmierci namaszczony na kr├│la Judy, a nast─Öpnie Izraela, jednoczy p├│┼énocne i po┼éudniowe plemiona w ramach wsp├│lnej monarchii. Jest to czas licznych zwyci─Öskich wojen, ale i intryg na dworze kr├│lewskim. Posta─ç Dawida ukazana jest bardzo realistycznie. Stara si─Ö on pe┼éni─ç wol─Ö Bo┼╝─ů, jest umacniany i prowadzony przez Boga, kt├│remu okazuje wiele szacunku i czci, czego wyrazem jest mi─Ödzy innymi zamiar budowy sanktuarium w Jerozolimie. Z drugiej strony przejawia sporo ludzkich s┼éabo┼Ťci: wiele przelanej krwi w czasie wojen, grzech z Batszeb─ů i ┼Ťmier─ç Uriasza Chittyty, czy wydanie nakazu zg┼éadzenia Szimeiego, kt├│remu pod przysi─Ög─ů darowa┼é win─Ö. Jednak┼╝e w tym wszystkim Dawid wyra┼╝a szczer─ů skruch─Ö, uznaje sw├│j grzech, b┼éaga Boga o wybaczenie. Dlatego dla potomnych Dawid zostanie nie tylko wielkim kr├│lem, przodkiem Mesjasza, ale tak┼╝e natchnionym prorokiem, autorem Psalm├│w oraz ┼Ťwiadkiem wiary.


cz. II – aspekt psychopedagogiczny

 

Dawid reprezentuje specyficzne powo┼éanie polegaj─ůce bardziej na wybraniu, ni┼╝ na opisywanych dot─ůd, historiach powo┼éania. Jaka to r├│┼╝nica? Ot├│┼╝ b─Öd─ůc wybra┼äcem Bo┼╝ym klasyfikuje si─Ö w grupie tych powo┼éanych, kt├│rym towarzyszy nadzwyczajne Bo┼╝e b┼éogos┼éawie┼ästwo, potrzebne do wype┼énienia misji specjalnej, kt├│r─ů jest bycie kr├│lem Izraela. Ju┼╝ samo jego imi─Ö pokazuje nam jego wyj─ůtkowo┼Ť─ç; oznacza ono bowiem: wybrany, ukochany.

Historia wybrania Dawida, pomimo tego, i┼╝ jawi si─Ö jako dosy─ç skomplikowana, pi─Ökna i tragiczna, nie odbiera nam jednak mo┼╝liwo┼Ťci przyjrzenia si─Ö dynamice powo┼éaniowej. Z jednej strony mamy do czynienia z wyj─ůtkowym m─Ö┼╝czyzn─ů, utalentowanym, wra┼╝liwym,  walecznym, lecz pope┼éniaj─ůcym b┼é─Ödy.

Z drugiej strony figura Dawida prowokuje do refleksji dotycz─ůcej g┼é├│wnie formatora, wychowawcy, czyli tego, kt├│remu przysz┼éo towarzyszy─ç w realizacji powo┼éania tak szczeg├│lnej osoby. Nie brakuje bowiem i dzi┼Ť, w┼Ťr├│d wielu powo┼éanych, osobowo┼Ťci skomplikowanych, a jednocze┼Ťnie bogatych i z wyra┼║nym charyzmatem. Potrzebuj─ů oni jednak do jak najlepszego wype┼énienia swojej misji odpowiednich i kompetentnych towarzyszy.

 

Misja

Dawid jest m┼éodym pasterzem, skromnym i pokornym, uzdolnionym muzycznie poet─ů, m─Ö┼╝czyzn─ů odwa┼╝nym i znaj─ůcym swoj─ů warto┼Ť─ç. Taki oto cz┼éowiek zostaje wybrany przez Boga na kr├│la Izraela, by wype┼éni┼éa si─Ö obietnica Abrahama: Pan rzek┼é do Abrama: «Wyjd┼║ z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, kt├│ry ci uka┼╝─Ö. Uczyni─Ö bowiem z ciebie wielki nar├│d, b─Öd─Ö ci b┼éogos┼éawi┼é i twoje imi─Ö rozs┼éawi─Ö: staniesz si─Ö b┼éogos┼éawie┼ästwem. B─Öd─Ö b┼éogos┼éawi┼é tym, kt├│rzy ciebie b┼éogos┼éawi─ç b─Öd─ů, a tym, kt├│rzy tobie b─Öd─ů z┼éorzeczyli, i ja b─Öd─Ö z┼éorzeczy┼é.  Przez ciebie b─Öd─ů otrzymywa┼éy b┼éogos┼éawie┼ästwo ludy ca┼éej ziemi». Rdz 12,1-3 oraz 15,18-19). Z perspektywy czasu i historii pami─Ötajmy, i┼╝ to potomek kr├│la Dawida b─Ödzie mia┼é za zadanie odbudowa─ç kr├│lestwo Izraela: «Ulituj si─Ö nad nami, Synu Dawida!» (Mt 9,27; oraz Mk 12, 35-37).

 

Jak wida─ç posta─ç Dawida i jego dzia┼éanie odegra┼éy istotn─ů rol─Ö w historii zbawienia. W naszej refleksji nad powo┼éaniem przyk┼éad kr├│la Dawida otwiera now─ů przestrze┼ä do zagospodarowania, kt├│ra domaga si─Ö wyra┼║nego zaj─Öcia stanowiska ze strony towarzysz─ůcych powo┼éanym (wychowawcom, formatorom).  

 

Dawid jest najm┼éodszym z o┼Ťmiu braci, za┼Ť jego matka wspominana jest w Biblii ze wzgl─Ödu na swoj─ů wielk─ů wiar─Ö (Sp├│jrz na mnie i zmi┼éuj si─Ö nade mn─ů! Udziel mocy swemu s┼éudze i ocal syna s┼éu┼╝ebnicy Twojej Ps 86,16; a tak┼╝e Ps 116,16). Aspekt zewn─Ötrzny Dawida (czego przy innych opisach powo┼éanych trudno si─Ö doszuka─ç) pokazuje nam ch┼éopaka przystojnego, o rudych w┼éosach. Wa┼╝niejsze jest jednak to, i┼╝ jest pracowity i potrafi by─ç odpowiedzialny (troszczy si─Ö o stado ojca), a kiedy trzeba jest zdolny zabi─ç nawet lwa czy nied┼║wiedzia. Jak ju┼╝ wspomnia┼éem ma uzdolnienia muzyczne, gra na cytrze i komponuje pie┼Ťni, modlitwy (znane nam jako psalmy). Przypisuje mu si─Ö autorstwo przynajmniej 72 psalm├│w. Zdolno┼Ťci muzyczne sprawiaj─ů, i┼╝ Dawid jest r├│wnie┼╝ ┼Ťwietnym terapeut─ů (1 Sm 16, 23). Poprzez muzyk─Ö ukoi┼é niepokoje i dyskomfort Saula, a w konsekwencji sta┼é si─Ö te┼╝ jego giermkiem.  

Misja Dawida jest konkretna i podw├│jna: po pierwsze ma zosta─ç kr├│lem i pasterzem (zob. 2 Sam 5,2) staj─ůc si─Ö g┼éow─ů i przyw├│dc─ů charyzmatycznym narodu; po drugie: ma si─Ö sta─ç przekazicielem obietnic Bo┼╝ych i b┼éogos┼éawie┼ästwa  mesja┼äskiego: Przede Mn─ů dom tw├│j i twoje kr├│lestwo b─Ödzie trwa─ç na wieki. Tw├│j tron b─Ödzie utwierdzony na wieki. 2 Sm 7,16). Pakt zawarty mi─Ödzy Bogiem a Dawidem mia┼é zapewni─ç narodowi wybranemu pok├│j i dobrobyt.

 

 

Odpowiedź powołanego

Nie mamy precyzyjnych opis├│w osobistych reakcji Dawida na wybranie go przez Boga. Mo┼╝na jedynie przypuszcza─ç, i┼╝ prorok Samuel w roli mediatora spisa┼é si─Ö po mistrzowsku. Scena wybrania Dawida wobec braci i ojca jest wyj─ůtkowo plastyczna i jednocze┼Ťnie wskazuje na wielk─ů cierpliwo┼Ť─ç ze strony Dawida.

Z naszej, wsp├│┼éczesnej perspektywy, by─ç mo┼╝e moment wybrania Dawida nie do ko┼äca do nas przemawia. Kryteria, jakimi si─Ö pos┼éugujemy na etapie rozeznawania powo┼éania s─ů jasno okre┼Ťlone, a zw┼éaszcza te dotycz─ůce dojrza┼éo┼Ťci ludzkiej. Tutaj jest jakby na przek├│r naszym przekonaniom, oto najm┼éodszy zostaje wybrany. Jak zatem odczyta─ç wyb├│r najm┼éodszego z rodze┼ästwa do zaszczytnego zadania, do kt├│rego zaprasza go Pan B├│g? Niejednokrotnie mam przed oczyma bardzo m┼éodych ludzi, kt├│rzy nie maj─ůc jeszcze matury, przekonuj─ů mnie, i┼╝ wiedz─ů doskonale czego chc─ů od ┼╝ycia. Moje natomiast pragmatyczne spojrzenie na spraw─Ö jakby mnie ogranicza┼éo, za┼Ť przy Dawidzie wr─Öcz onie┼Ťmiela┼éo: Nie zwa┼╝aj ani na jego wygl─ůd, ani na wysoki wzrost, gdy┼╝ nie wybra┼éem go, nie tak bowiem cz┼éowiek widzi jak widzi B├│g, bo cz┼éowiek patrzy na to, co widoczne dla oczu, Pan natomiast patrzy na serce (1 Sm 16,7).

Podobnie jak i w innych sytuacjach powo┼éaniowych, tak┼╝e tutaj wida─ç obecno┼Ť─ç Bo┼╝ej pomocy, kt├│ra objawia si─Ö przez Ducha Pa┼äskiego i namaszczenie.  Co wi─Öcej, Dawid jest ┼Ťwiadomy tego wsparcia, gdy┼╝ wychodzi wci─ů┼╝ zwyci─Ösko z wszystkich opresji, powoduj─ůc jednocze┼Ťnie strach i zazdro┼Ť─ç u innych.

Obserwuj─ůc losy Dawida mo┼╝na zauwa┼╝y─ç jego konkretne zachowanie i zmiany, jakie w nim zachodz─ů. Rodzi si─Ö przekonanie, ┼╝e u Dawida nie ma w─ůtpliwo┼Ťci w gotowo┼Ťci uczestnictwa w planie Bo┼╝ym. Nie ma wykr─Öt├│w, odk┼éadania, szukania innych na swoje miejsce. To si─Ö Dawidowi chwali.

Pojawia te┼╝ aspekt zazdro┼Ťci u innych, gdy┼╝ Dawid wype┼éniaj─ůc zwoje zadania odnosi spektakularne sukcesy, co zostaje zauwa┼╝one przez kobiety izraelskie. Trzeba pami─Öta─ç, i┼╝ to od nich p┼éyn─ů komplementy pod adresem Dawida, za┼Ť dostojni m─Ö┼╝owie raczej milcz─ů, a w niekt├│rych przypadkach zamiast pochwa┼éy wyra┼╝aj─ů uczucia zazdro┼Ťci. Czy┼╝by tak nie zosta┼éo do dzisiaj?

 

 

 

Realizacja powołania

W historii  powo┼éania Dawida mamy do czynienia z pewnymi etapami, kt├│re mo┼╝na nazwa─ç momentami krytycznymi (por. V. Bertalot), dzi─Öki kt├│rym dokonuje si─Ö realizacja powierzonej mu misji. Te punkty krytyczne prowadz─ů Dawida do sukces├│w, a niejednokrotnie r├│wnie┼╝ do pora┼╝ek.

Wielko┼Ť─ç kr├│la Dawida objawi┼éa si─Ö jednak przez poczucie pope┼énionego b┼é─Ödu, grzechu.  ┼Üwiadomo┼Ť─ç w┼éasnej s┼éabo┼Ťci sprawia, ┼╝e pomimo odleg┼éo┼Ťci historycznej, Dawid jest nam bliski i tak bardzo ludzki. Jako g┼é─Öboko wierz─ůcy, ufa Panu Bogu i s┼éucha Jego s┼éowa!  Dawid robi co tylko jest w jego mocy, by wype┼éni─ç Bo┼╝y plan. To zawierzenie si─Ö Bogu procentuje i pozwala mu z pokor─ů spojrze─ç na w┼éasne s┼éabo┼Ťci. Jak ju┼╝ wspomnia┼éem pope┼énia grzechy i b┼é─Ödy. Umiej─Ötno┼Ť─ç przyznania si─Ö do nich jest zalet─ů Dawida i ukazuje ch─Ö─ç odnowy serca i ducha: Zmi┼éuj si─Ö nade mn─ů , Bo┼╝e, w ┼éaskawo┼Ťci Twojej w ogromie Twojego mi┼éosierdzia zg┼éad┼║ nieprawo┼Ť─ç moj─ů. Stw├│rz we mnie czyste serce, Bo┼╝e, i ducha  mocnego odn├│w w moim wn─Ötrzu (Ps 51, 3.12).

Innym elementem m─ůdro┼Ťci Dawida jest fakt, i┼╝ nie podejmuje ┼╝adnych decyzji zanim ich nie skonsultuje: „Gdy┼╝ przestrzega┼éem przykaza┼ä Pana i nie buntowa┼éem si─Ö przeciw memu Bogu. Gdy┼╝ szanowa┼éem wszystkie Jego nakazy, i Jego praw nie lekcewa┼╝y┼éem” 2Sam 22-23. Potwierdza to jego ostro┼╝no┼Ť─ç, rozwag─Ö i ┼Ťwiadomo┼Ť─ç tego, ┼╝e nie jest si─Ö samowystarczalnym.

 

Dawid posiada dusz─Ö artysty, st─ůd jego wra┼╝liwo┼Ť─ç nie nale┼╝y do tuzinkowych. Objawia si─Ö ona w r├│┼╝nych momentach i niejednokrotnie prowadzi do problem├│w (np. uwiedzenie Batszeby czy te┼╝ przyja┼║┼ä z Jonatanem). To sprowokowa┼éo mnie do dodatkowej refleksji, kt├│ra ma odbicie ca┼ékiem cz─Öste w ┼Ťwiecie zazwyczaj m┼éodych ludzi, kt├│rzy ujawniaj─ů swoj─ů niedojrza┼éo┼Ť─ç afektywn─ů. St─ůd warto wed┼éug mnie zwr├│ci─ç uwag─Ö na ten aspekt ┼╝ycia, lecz oczywi┼Ťcie nie demonizuj─ůc ani prawdziwej przyja┼║ni  ani nie obci─ů┼╝aj─ůc w ┼╝aden spos├│b kr├│la Dawida za jego przyja┼║┼ä z Jonatanem.

 

 P┼éaszczyzna relacji mi─Ödzyludzkich jest tak bogata i skomplikowana, ┼╝e gdy to nasi wychowankowie, np. w pocz─ůtkowym stadium ┼╝ycia konsekrowanego do┼Ťwiadczaj─ů sytuacj─Ö tak burzliwie i w spos├│b nieuporz─ůdkowany prze┼╝ywanej relacji, przypominaj─ůcej prawdziw─ů przyja┼║┼ä, lecz de facto nie b─Öd─ůc─ů ni─ů, to jako wychowawcy nie zawsze dobrze sobie radzimy z naszym zadaniem towarzyszenia. Wobec zaburzonej afektywnie relacji (kt├│ra wcale nie przekre┼Ťla ca┼ékowicie pod─ů┼╝ania za Chrystusem na drodze rad ewangelicznych i niejednokrotnie jest przej┼Ťciowa), nie zawsze odnajdujemy w┼éa┼Ťciw─ů metod─Ö towarzyszenia. Wydaje si─Ö, ┼╝e jakie┼Ť 15-20 lat temu po prostu napomnia┼éoby si─Ö lub te┼╝ w ci─Ö┼╝szych przypadkach odes┼éa┼éoby si─Ö zainteresowanego do domu i po sprawie. Nast─ůpi┼éo naruszenie pewnej zasady (np. s┼éynna regulacja zabraniaj─ůca „relacji czy te┼╝ przyja┼║ni partykularnej”) i trzeba ponie┼Ť─ç konsekwencje. Co┼Ť, co kiedy┼Ť by┼éo nazywane tak tajemniczo i brzmia┼éo z┼éowrogo, dzi┼Ť nazywamy cz─Östo „zdrow─ů przyja┼║ni─ů” i pr├│bujemy czasami zast─ůpi─ç pos┼éusze┼ästwo now─ů i niezrozumia┼é─ů (w kontek┼Ťcie ┼╝ycia zakonnego), koncepcj─ů relacji mi─Ödzyludzkich odnosz─ůc si─Ö do przyja┼║ni w sensie bardzo szerokim. Jak zatem ma post─ůpi─ç formator, kt├│ry staje wobec postaci lubianej i szanowanej przez innych (por. 1 Sm 18,5)? Czy wychowawca ma zwi─ůzane r─Öce czy te┼╝ (pomimo zmniejszaj─ůcej si─Ö liczby powo┼éanych) mo┼╝e nadal dzia┼éa─ç w spos├│b ca┼ékowicie nieskr─Öpowany? Oczywi┼Ťcie reakcja musi by─ç odpowiednia do wydarzenia czy relacji (z uwzgl─Ödnieniem wolno┼Ťci osobistej i procesu dojrzewania na p┼éaszczy┼║nie afektywno┼Ťci mi─Ödzyludzkiej). Dawid pokonywa┼é podobne etapy w spos├│b dosy─ç oryginalny i widowiskowy. Czy jeste┼Ťmy dzi┼Ť w stanie pom├│c naszych podopiecznym oferuj─ůc im maksimum kompetencji i dyskrecji? Do kt├│rego momentu mo┼╝na interweniowa─ç, a kiedy nale┼╝y si─Ö wycofa─ç? Co jeszcze jest przyja┼║ni─ů, a co tylko i wy┼é─ůcznie relacj─ů niedojrza┼éo┼Ťci emocjonalnej? Co jest braterstwem, a co jego egoistycznym zaprzeczeniem? Jak odnosi─ç si─Ö dzisiaj do gwa┼étownych serc m┼éodych ludzi, kt├│rzy nie zawsze s─ů ┼Ťwiadomi tego, co si─Ö w nich dzieje?

 

 

Sylwetka kr├│la Dawida w naszym cyklu historii powo┼éa┼ä okaza┼éa si─Ö bardzo interesuj─ůca i tylko niekt├│re istotne elementy jego przygody w s┼éu┼╝bie Panu zosta┼éy tutaj dotkni─Öte. Bogactwo tre┼Ťci i przede wszystkim osobowo┼Ťci Dawida mog─ů by─ç przyczynkiem do dalszego osobistego studium oraz refleksji czy to biblijnej czy to psychopedagogicznej.

Podstawowe wymiary powo┼éania odzwierciedlaj─ů wielk─ů trosk─Ö Pana Boga o sw├│j lud, st─ůd powo┼éanie i wybranie kolejnego cz┼éowieka niezwykle istotnego w historii zbawienia, a z drugiej strony gotowo┼Ť─ç i wielobarwno┼Ť─ç profilu Dawida pokazuje nam mo┼╝liwo┼Ťci dzia┼éania w wolno┼Ťci oraz z wielk─ů wra┼╝liwo┼Ťci─ů. Cech─ů wart─ů podkre┼Ťlenia jest na pewno wielkie serce Dawida (czegokolwiek si─Ö podejmie, robi to z wielk─ů pasj─ů). Zmys┼é poetycki oraz waleczno┼Ť─ç w osobie Dawida nie k┼é├│c─ů si─Ö ze sob─ů, lecz wr─Öcz przeciwnie, uzupe┼éniaj─ů si─Ö. Nawet je┼Ťli czasem kr├│l Dawid zb┼é─ůdzi┼é, wydaje mi si─Ö, i┼╝ mo┼╝na zawsze z ufno┼Ťci─ů i nadziej─ů powtarza─ç s┼éowa psalmu 25 (24): Daj mi pozna─ç drogi Twoje, Panie, i naucz mnie Twoich ┼Ťcie┼╝ek.

 
Dzie│o Biblijne


© Copyright Słowo Biblijne 2006. All rights Reserved. Made in quaint.pl